BI KAMIOIEN ISTRIPUA ALONSOTEGIN

        

 Alonsotegiko errepide batean bi kamioik talka egin eta horren ondorioz eztanda egin zuten.

           Atzo, goizeko hamarretan   Loibeberriko errepidean bi kamioik eztanda egin zuten eta larrialdiko zerbitzuko pertsona batek adierazi zuen gidari bat  mozkortuta zegoela.

Pasa den egunean, eguraldi txarra egiten  zuenez, errepidea bustita zegoen eta bi kamioik talka egin zuten. Talkaren ondorioz, gizon bat zauriturik eta bestea hilda zegoen. 

 Lekuko batek esan duenaren arabera, mozkortuta eramaten zuenak ,9898987654ES matrikula , abiadura handia zeraman eta 12 semaforo gorri zeharkatu zituen. Besteak 120km orduko abiadura zeraman eta bide gurutze bat zeharkatzean, ez zuen ikusi zetorren kamioa zen lainoagatik, horren ondorioz talka egin zuten.

Gidari bat telefonoarekin hitz egiten zegoela  adigabe eta bestea  garagardo botila batekin.  

Ertzaintzaren ustez, ahalkolaren eraginez istripu asko sortzen dira errepidetan eta %50 istripu larriak izaten dira eta gainerakoak hiltzen dira.                                  

 Marko, Ikrame eta Naiara 

ZONBIAK ALONSOTEGIN

Gaur goizean zonbiak ikusi dira Alonsotegiko kaleetatik.

Gaur goizean, urtarrilak 27, zonbi batzuk ikusi dituzte Alonsotegiko kaleetatik .

Lekuko batek esan digu kaleetatik zihoala zonbi multzo bat ikusi duela Nahiko  itsusiak ziren , oso astiro ibiltzen ziren eta odola zeukaten gorputz osotik . Jendeak pentsatzen zuen ez zela egia baina gero , zonbi batzuk ikusi zituzten eta sinestu egin zuten. Bi ordu eta gero, zonbiak joan dira eta ezin izan ditugu ikusi.Herritarrak oso beldurtuta daude eta espero dute berriro ez   ikustea.

Gaur goizean gertatu dena ez inoiz da  ezagutu Alonsotegin. Estatu Batuetan,  orain bost urte, antzekoa gertatu zen, eta hemen bezala, gezurrezkoak zela uste zuten. Gehienek beste leku batean errepikatu ahal dela esaten dute  eta apokalisik zonbi   bat egongo dela eta   munduaz jabetuko   direla. Egia izango ote da?                                               

        Zonbiak vudu-kulturan agertzen diren izaki batzuk dira, asti batek hildako bat magiaren bitartez berpiztean sortutakoak .Izaki hauek aztien esklaboak izango lirateke. Gaur egun , zonbi deitzen zaie hil ostean bertiztutako izaki guztiei. Gehienetan zonbiak berdeak dira,begi handiak eta zabalik dituzte beti.Hortzak ez dituzte, eta odola dute aurpegi osotik. Zonbiak garuna jaten dute eta garuna jaten badizute zonbi bat bihurtzen zara. Zonbi bat ezin da hil, hilda dagoelako.

       EGILEAK: ONINTZA; JULENE M ETA CHRISTIAN

ANIMALIEN SAILKAPENA

Animaliak izaki bizidunak dira eta beste izaki bizidun batzuk jaten dituzte.

Izaki bizidun hauek hainbat modutara sailkatzen dira :

·        Ugaltzeko moduaren arabera

·        Elikatzeko moduaren arabera

·        Animalien gorputzaren barne egituraren arabera

Ugaltzeko modua: kontuan izanda: obiparoak eta bibiparoak izan daitezke.

Obiparoak: Arrautzetatik jaiotzen direnak. Adibidez:

Arrainak obiparoak dira, arrautzetatik jaiotzen dira.

Bibiparoak: amaren sabeletik jaiotzen direnak. 

Adibidez:                                                    

Zaldia bibiparoa da, amaren sabeletik jaiotzen baita.

Baina elikatzeko ohiturak hartzen baditugu hiru talde bereizten ditugu:

Belarjaleak: Landareak jaten dituztenak dira. Adibidez:     Ardia belarjalea da, landareak jaten dituelako.                                       

·        Haragijaleak: haragia jaten dutenak dira. Adibidez:

Azeria haragijale dira, haragia jaten dute.

·        Orojaleak: Denetarik jaten dituztenak dira. Adibidez:

Txerriak orojaleak dira.

Eta bukatzeko azken sailkapenak:

Arrainak: Uretan bizi diren izaki bizidunak dira eta ezkatak dituzte. Adibidez: Sardin
Narrastiak: Lehorreko animaliak dira.  Eta ez daukate hankarik beraz narras egiten dute zorutik.Adibidez: Sugea
Anfibioak: Anfibioak   nahiz eta uretan jaio  lehorrean bizi ahal dira. Adibidez: Igela            

Hegaztiak: Lehorreko animaliak dira eta ia guztiek hegan

egiten dute.Haien gorputza lumaz estalirik daude Adibidez: Loroa                                                            

             Arriskuan dauden animaliak hauek dira: hontzak, lehoiak, pandak, Itsas txakurra …

Egileak: Aitor eta Ane

EUSKAL HERRIA

EUSKAL HERRIA

 

Kokapena:Euskal Herria Europako herrialde bat da Frantzia eta Espaina artean dagoena. Euskararen eta euskaldunen herrialdea hain zuzen ere.

Lurraldeak:  Euskal Herriak zazpi lurralde ditu. Hauek dira beren izenak eta beraien hiriburuak:

• Bizkaia: Bilbo
• Gipuzkoa: Donostia
• Araba: Gasteiz
• Nafarroa: Iruña
• Lapurdi: Baiona
• Behe Nafarroa: Donibane Garazi
• Zuberoa: Maule Lexterre

Erliebea: Euskal Herriko erliebea era askotakoa da. Iparraldetik hegoaldera 4 erliebe mota bereizten dira:

• Nafarroko Prineoak
•  Euskal mendiak
•  Arabako lautada
• Ebroko sakonunea.

Euskal Herriaren iparralde gehiena garaiera txikiko mendiz osaturik dago. Haien artetik ibai labur baina ur kantitate handikoak pasatzen dira,haran handiak sortuz.

 Pirineoa: Nafarroako iparralde osoan zehar hedatzen da. Euskal herriko mendirik altuenak kokatzen dira adibidez: Hiru Erregeen Mahaia

Euskal Mendiak mendizerra eta mendi-multzo batzuk dira,  kostaldea eta erdialdea banatzen dituztenak adibidez : Aizkorri, Anboto, Gorbeia..

Ibaiak: Euskal Herriko ibaiak hiru isurialdetakoak dira:

Kantauriar isurialdekoak , Atlantiar isurialdekoak eta mediterraniar isurialdekoak

·       Kantauriar isurialdeko:ibaiak laburrak baina ur kantitate handikoak dira.Kadagua, Ibaizabal,Oria, Bidasoa …

·       Atlantiar isurialdekoak:Errobi eta Aturri dira ibai garrantzitsuenak, Ipar Euskal Herrian

·       Mediterranei isurialdekoak:Ebro ibaia eta gure lurraldea zeharkatzen duten honen ibaiadarrak mediterraneo isurialdeko ibaiak dira:Irati,Arga, Erro …

BIBLIOGRAFIA:                                         EGILEAK: Lander

Textua Txanela 5 liburutik                                                              Mikel.C

Irudiak Internetetik , Google.es                                                       June      

                                                                                                                                  

    

HISTORIAURREA

Historiaurrea, historiaren lehen etapa da eta luzeena ere. Gizakia agertu zenean hasi zen, orain duela milioi bat urte inguru, eta duela 3.000 urte ingurura arte iraindu zuen.

Historiaurreak hiru aro ditu:

o   Paleolitoa

o   Neolitoa

o   Metal aroa

        

Paleolitoa: historiaurreko lehen aroa da.Gizakiak ehizan, arrantzan eta bilketan aritzen ziren janaria lortzeko.Atari zabaletan edo haitzuloetan bizi ziren, batzuk txaboletan ere bai, adarrez eta animalien larruz egindakoetan.

         Nomadak ziren hau da, ez zeukaten leku finkorik bizi izateko. Beraien jantziak animalien larruz egindakoak ziren. Ehizarako, zuloak egiten zituzten, eta gero, landarez estali. Animaliaren zulora erori eta irten ezinda geratzen zenean   ehizatu egiten zuten.

         Neolitoa: Aro horretako gizakiak sedentarioak ziren, hau da leku konkretu bat zeukaten bizitzeko.

Duela 7.000 urte inguru landareak hazten eta animaliak hezten hasi ziren. Laboreak eta abereak zaintzeko, haietatik gertu jarri behar izan zituzten eta lehenengo herrixkak sortu ziren.

         Garai hartan harri leunduko tresnak, ehungailu xumeak eta zeramikako ontziak egiten hasi ziren.

Herrixka haietan lanak berezitzen hasi ziren gizon-emakume batzuk zoroan lantzen arduratzen ziren; beste batzuk animaliak hezten eta; gainerakoak eskulangileak ziren.

        

Metal aroa: Duela 6.000 urte inguru metalezko objektuak egiten ikasi zuten: kobrezkoak, brontzezkoak eta burdinazkoak. Metalak oso gai preziatuak bihurtu ziren.

Hiri batzuk sortu ziren eta hiri bakoitzean buruzagi bat aukeratu zuten, ingurua antolatzeko eta erasoetatik babesteko.

Gizon-emakumeek lanak aldatu zituzten. Gizakiak garai hartan asmatu zuten gurpila, bela eta goldea.  

Bibliografia:

o   Testua:Ingurunearen ezaguera 6 SANTILLANA

o   Irudiak: www.google.es

Egileak

Maddi Castaños eta Jon García

ELURRA

Guk neguko fenomeno naturalari buruzko iritziak eta argudioak emango dikizuegu: elurra.

Jende guztiari asko gustatzen zaio jolasteko oso dibertigarria delako baina, lan handia ematen du?

Neguan elurra egiten du beraz,lagunekin jolas dezakegu normalean jolasten ez dugun moduan.Horrexegatik jausten ba zara ez zara hainbeste min egingo.Urtaro guztietan ez dago eta  hori dela eta,gauza ezberdin asko eta dibertigarriak egin ditzakegu.Elurretako kirolak egin ditzakegu honela,ez dugu denbora galtzen.Elurra dago horrexegatik paisaiak politagoak dira.

Hala ere,desabantailak ere baditu. 

Elurra dagoenean, eguraldi hotza  egiten du  beraz,izozten gara. Elurraren  ondorioz  autoek errepidetatik ezin dute pasatu.Elurra dela eta jende asko ezin du lanera joan.Neguan hotza dago horregatik etxean  gelditu behar gara.Langileak lan handia egin behar dute beraz,denbora asko behar dute elurra kentzeko.Udaletxeak diru asko  behar du  kaleak garbitzeko baina hori dela eta langabezian daudenak soldata irabazten dute

Elurra lan handia ematen du baina heltzen denean jende guztia poztu egiten da eta asko dibertitzen da.

NAIA ETA ANE

TXAKURRAK OPARIAK IZANGO OTE?

Gabonak datoz eta jende pila batek Olentzerori txakur bat eskatzen dio. Baina ze alde onak eta ze alde txarrak ditu txakur bat etxean izateak?

Argi dago txakurrak etxean izatea oso ondo dagoela, zeren eta berarekin ondo pasatu ahal baituzu. Beste aldetik, etxera iristean atean itxaroten zaitu mimoak emateko eta hori dela eta, berarekin inoiz ez zara aspertzen..

Bai egia ikasi behar duzula nola zaindu  zeren eta txakur bat zaintzen ez baduzu gaixotu eta hil egin ahal da .Beraz ume batentzako oso ona da izaki bizidun baten ardura hartzea.

Baina batzuetan gauzak ez dira hain errazak.Txakurrek etxea zikintzen dute.Beste batzuetan , janari berezia eman behar diozu  eta diru asko gastatzen  duzu. Askotan,leku guztietan ilea aurkitzen duzu eta kaka egiten duenean hartu behar duzu.

Hau guztia esanda ez da erreza eta ez zaila ere txakur bat zaintzea.Zailena da  ardura hartzea baizik

Gure gomendioa da ondo zaintzen  baduzu eskatzea baina ez baduzu ondo zaintzen ez eskatzea.  

AISSA,IBAI ETA XABIER